Jak prawidłowo segregować odpady? Jakie kolory pojemników do czego służą?

W systemie gospodarki odpadami obowiązuje podział na kilka podstawowych frakcji (typów odpadów), dla których przeznaczone są osobne pojemniki lub worki. Oto krótkie przypomnienie zasad segregacji – jakie odpady wrzucamy do poszczególnych kontenerów (według ogólnopolskich wytycznych):

• Żółty pojemnik – tworzywa sztuczne, metale i opakowania wielomateriałowe: tutaj wrzucamy plastikowe butelki i opakowania po napojach, żywności i środkach czystości (również z nakrętkami), metalowe puszki po napojach i konserwach, drobny złom żelazny, opakowania wielomateriałowe (kartony po mleku, sokach) oraz plastikowe torby i folie. Ważne: Opakowania powinny być puste (bez zawartości) – mogą być lekko zgniecione dla oszczędności miejsca. Nie musisz myć każdego opakowania, ale dobrze jest je opróżnić i ewentualnie przepłukać, jeśli zawartość była psująca się. Do żółtego pojemnika nie wrzucamy sprzętu elektronicznego, baterii, opakowań po olejach silnikowych, styropianu budowlanego, ani dużych plastikowych przedmiotów (meble ogrodowe, zabawki – te zaliczamy do gabarytów).
• Niebieski pojemnik – papier: przeznaczony na makulaturę, czyli gazety, czasopisma, ulotki, zeszyty, książki (bez twardych okładek), papier biurowy, tekturę i kartony oraz papierowe opakowania (np. torby papierowe, pudełka po butach). Nie wrzucamy do papieru zabrudzonych lub tłustych papierów (np. zatłuszczonego pudełka po pizzy – ten należy wyrzucić do zmieszanych), papieru lakierowanego, kalki, tapet oraz kartonów po mleku/sokach (te ostatnie to opakowania wielomateriałowe – po wypłukaniu wrzucamy je do żółtego). Z papieru usuń plastikowe elementy (np. okładki z folią), ale zszywacze czy małe spinacze nie przeszkadzają – są usuwane w procesie recyklingu.
• Zielony pojemnik – szkło: tutaj trafiają butelki i słoiki szklane (po napojach, żywności itp.) oraz inne opakowania ze szkła opakowaniowego. Uwaga: wyrzucamy szkło bez zakrętek i korków – nakrętki metalowe wrzuć do metali (żółty), plastikowe do tworzyw (też żółty), korki naturalne do zmieszanych. Do pojemnika na szkło nie wrzucamy porcelany, ceramiki, kryształów, żarówek ani szkła żaroodpornego czy luster. Takie rzeczy jak potłuczone talerze czy kubki (ceramika) należy wyrzucić do odpadów zmieszanych, ewentualnie zawieźć do PSZOK (mała ilość ceramiki nie nadaje się do recyklingu ze szkłem). Również szyby okienne, znicze z woskiem, czy termometry nie powinny trafić do zielonego pojemnika. Opakowania szklane przed wyrzuceniem opróżniamy z zawartości (nie musisz ich tłuc ani myć).
• Brązowy pojemnik – bioodpady: to odpadki kuchenne i ogrodowe ulegające biodegradacji. Wrzucamy tu resztki żywności (ale tylko pochodzenia roślinnego – np. obierki, skórki, ogryzki, fusy z kawy i herbaty, suche pieczywo), odpadki warzywne i owocowe, a także ściętą trawę, liście, drobne gałęzie, więdnące kwiaty, trociny, korę drzew. Nie wolno wrzucać do bio: mięsa, kości i odchodów zwierząt, popiołu z węgla, dużych gałęzi, ziemi i kamieni, ani żadnych opakowań plastikowych. Bioodpady najlepiej zbierać luzem do pojemnika lub w torbie papierowej – unikaj worków foliowych (nawet „bio”) chyba że Twoja gmina dopuszcza określone worki kompostowalne. Pamiętaj, że czyste bioodpady przerabiane są na kompost lub biogaz, ale jeśli trafią tam np. kości czy plastik, partia może zostać zmarnowana.
• Czarny / szary pojemnik – odpady zmieszane (resztkowe): to wszystko, czego nie udało się posegregować do powyższych frakcji, a co nie jest odpadem niebezpiecznym. Wrzucamy tu np. zabrudzone artykuły higieniczne (pieluchy, podpaski), zużyte maseczki i rękawiczki, odchody zwierząt (np. żwirek z kuwet), pozostałości po mięsie i kościach, popiół z węgla, porcelanę i ceramikę potłuczoną, tekstylia nienadające się do użytku, zatłuszczone papiery itp. Ten pojemnik to ostatnia ostateczność – im mniej w nim będzie, tym lepiej dla środowiska. Nie wolno wrzucać do zmieszanych rzeczy, które można poddać segregacji lub które są niebezpieczne (np. baterii, sprzętu elektronicznego, farb, dużych gabarytów – te rzeczy mają inne miejsca utylizacji).

Pamiętaj, że prawidłowa segregacja zaczyna się już w domu – warto mieć zestaw pojemników lub worków i wrzucać odpad od razu do właściwego. Unikaj wrzucania do segregacji rzeczy mokrych lub ubrudzonych (np. tłusty papier po maśle do zmieszanych, nie do papieru). Dzięki segregacji odpady dostaną drugie życie poprzez recykling, a Ty przyczynisz się do redukcji ilości śmieci trafiających na składowiska. To kluczowy element gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ) i troski o środowisko, który wspólnie realizujemy. Dziękujemy! ♻️

Jakich odpadów nie wolno wrzucać do pojemników do segregacji? (Najczęstsze błędy przy segregacji)

Chociaż większość z nas stara się segregować najlepiej jak potrafi, zdarzają się typowe pomyłki, których łatwo uniknąć, wiedząc o nich. Oto lista najczęstszych błędów przy segregowaniu odpadów:

• Wrzucone nie to, co trzeba: Największym błędem jest wrzucanie odpadów do niewłaściwego pojemnika – np. plastikowej butelki do papieru, resztek jedzenia do plastiku, szkła do zmieszanych itp. Często dzieje się tak z pośpiechu lub niewiedzy. Zasada jest prosta: jeśli nie masz pewności, do którego pojemnika coś należy – sprawdź (np. w naszej aplikacji jest wyszukiwarka odpadów) lub wrzuć do zmieszanych, by nie psuć surowców. Błędy segregacyjne mogą spowodować, że cała partia odpadów nie nadaje się do recyklingu.
• Zabrudzone odpady w segregacji: Wrzucanie opakowań pełnych resztek jedzenia czy całkiem brudnych materiałów do pojemników na surowce to błąd. Przykład to słoik po dżemie pełen pleśni – zanim trafi do zielonego pojemnika, powinien być opróżniony, inaczej zanieczyści inne szkło. Albo tłusta pizza w kartonie – jeśli cały karton jest przesiąknięty tłuszczem, nie nadaje się do niebieskiego pojemnika (lepiej wyrzucić go do zmieszanych). Rada: opróżniaj opakowania, minimalnie oczyść (np. zbierz łyżką resztki jogurtu) – nie trzeba myć pod bieżącą wodą (szkoda wody), ale duże zabrudzenia usuń.
• Nieusunięte elementy: Pewne odpady składają się z różnych materiałów – np. koperta z okienkiem foliowym, karton z zszywkami, butelka z nakrętką. Częsty błąd to niewłaściwe rozdzielenie ich przed wyrzuceniem. Ogólna zasada: usuń to, co łatwo usunąć. Wyrwij folię z koperty (folię wrzuć do plastiku, resztę do papieru), odkręć dużą nakrętkę z słoika (metalową daj do metalu, słoik do szkła). W przypadku plastikowych butelek możesz zostawić nakrętkę na butelce, ale dopiero po zgnieceniu butelki – dzięki temu plastik (butelka i korek) trafi razem do sortowni, a zgniecione butle nie zajmują tyle miejsca. (Uwaga: szklane słoiki i butelki wyrzucamy bez nakrętek.)
• Segregacja „na oko”: Czasem wydaje się, że coś pasuje do danej frakcji, a jest odwrotnie. Przykłady: opakowania po oleju silnikowym – są z plastiku, ale nie wolno ich dać do tworzyw, bo olej to substancja niebezpieczna (taki pojemnik traktuj jak odpad niebezpieczny, oddaj do PSZOK). Ceramika, porcelana – to przecież „takie szkło”, ale nie topi się tak jak szkło opakowaniowe, więc filiżanki i talerze do zmieszanych albo PSZOK, ale nie do zielonego. Wielkie kartony po meblach – technicznie papier, ale lepiej zawieźć je do PSZOK lub pociąć, niż upychać w domowym pojemniku na papier, gdzie się zaklinują. Zawsze warto zajrzeć do oficjalnych wytycznych (np. naszej ulotki lub strony) – rozwiewamy tam wiele takich wątpliwości.
• Odpady niebezpieczne w domowych kubłach: Absolutnie niedopuszczalne, a niestety wciąż spotykane. Baterie wyrzucane do zmieszanych, żarówki do szkła, puszki po farbie do plastiku – takie praktyki zagrażają środowisku i pracownikom sortowni. Nigdy nie wyrzucaj baterii, akumulatorów, lamp fluorescencyjnych, chemikaliów, pojemników po toksycznych substancjach do zwykłych pojemników! Narażasz w ten sposób innych na kontakt z niebezpiecznymi substancjami. Te odpady zbieraj osobno i oddawaj do PSZOK lub wyznaczonych punktów (wiele sklepów ma pojemniki na baterie, apteki zbierają leki – patrz sekcja Nietypowe odpady).

Pamiętaj: jeśli do pojemnika na odpady segregowane wrzucisz rzeczy, które nie powinny tam trafić, cała zawartość może zostać uznana za zmieszaną. W efekcie, zgodnie z przepisami, właściciel nieruchomości może zostać obciążony wyższą opłatą za wywóz śmieci (stawką jak za odpady niesegregowane). Kontrole segregacji są prowadzone, więc lepiej segregować dobrze – to się po prostu opłaca. Ale przede wszystkim róbmy to z troski o środowisko – poprawna segregacja to nasz wspólny wkład w recykling i czystszą planetę 🌍.