Eko Poradnik

Eko-porady dla Twojego domu

• Segreguj odpady u źródła: Wyposaż kuchnię w zestaw pojemników lub worków w różnych kolorach, aby już w domu rozdzielać papier, szkło, plastiki/metale i bioodpady. Dzięki temu znacznie ułatwisz późniejszy recykling, a odpady zmieszane ograniczysz do minimum.
• Ogranicz plastik i opakowania: Staraj się wybierać produkty z mniejszą ilością opakowań. Na zakupy chodź z własną torbą wielorazową zamiast kupować jednorazówki. Kupuj warzywa i owoce luzem, zamiast w folii. Unikaj też wody butelkowanej – lepiej zainwestować w dzbanek filtrujący lub saturator.
• Daj rzeczom drugie życie: Zanim wyrzucisz jakiś przedmiot, zastanów się, czy nie da się go naprawić lub ponownie wykorzystać. Stare słoiki po przetworach mogą służyć za pojemniki, a niepotrzebne ubrania oddaj potrzebującym lub do pojemników na odzież używaną (nie wrzucaj ich do śmieci). Wiele rzeczy można sprzedać lub wymienić na lokalnych grupach internetowych – to zmniejsza ilość odpadów i wspiera ideę gospodarki obiegu zamkniętego.
• Oszczędzaj wodę i energię: Choć to porada spoza samego gospodarowania odpadami, ma ogromne znaczenie ekologiczne. Zainstaluj perlatory w kranach, wybieraj energooszczędne żarówki LED, gaś światło wychodząc z pokoju. Mniejsze zużycie zasobów naturalnych to mniejsza presja na środowisko i… niższe rachunki dla Ciebie.
• Kompostuj bioodpady: Jeżeli masz ogród lub nawet balkon – rozważ kompostowanie odpadków kuchennych (obierek, fusów, resztek roślin). Kompostownik pozwoli zamienić je w wartościowy nawóz dla roślin, zamiast trafiać do śmieci. W wielu gminach posiadanie własnego kompostownika uprawnia nawet do zniżki w opłacie za wywóz odpadów bio. To przykład, jak działając eko można jednocześnie zaoszczędzić.

 Eko-wskazówki dla przedsiębiorców i biur

• Segregacja w miejscu pracy: Zapewnij w biurze czy zakładzie pracy odpowiednie kosze do segregacji odpadów – nie tylko na papier, ale też na plastik/metal, szkło, a jeśli to możliwe, również na bioodpady (np. resztki z lunchu pracowników). Przeprowadź krótkie szkolenie lub instruktaż dla personelu, aby wszyscy wiedzieli, co gdzie wyrzucać. Firmy również podlegają przepisom o selektywnej zbiórce – unikniesz problemów przy kontroli i pokażesz, że Twoja firma dba o środowisko.
• Minimalizuj odpady opakowaniowe: Jeśli prowadzisz sklep lub wysyłasz produkty, postaraj się ograniczyć zbędne opakowania. Wybieraj materiały z recyklingu do pakowania (papier, tektura) zamiast folii bąbelkowej. Zachęcaj klientów do korzystania z opakowań zwrotnych lub własnych toreb. Możesz też wprowadzić system kaucji za opakowania wielorazowe, co zmotywuje do ich oddawania.
• Ekologiczne biuro: Zmniejsz zużycie papieru – w miarę możliwości digitalizuj dokumenty, wysyłaj faktury e-mailem zamiast drukować. Ustaw domyślny druk dwustronny. Zużyte tonery i kartridże oddawaj do regeneracji lub recyklingu (wiele firm odbiera je bezpłatnie). Przy wymianie sprzętu komputerowego rozważ przekazanie sprawnych, używanych urządzeń organizacjom pożytku (szkołom, fundacjom) – to zapobiegnie powstawaniu elektrośmieci.
• Oszczędność energii i zasobów: Zainwestuj w energooszczędny sprzęt biurowy (komputery, oświetlenie LED). Wyłączaj urządzenia na noc (nie zostawiaj ich w trybie czuwania). Rozważ montaż paneli fotowoltaicznych na dachu firmy – wyprodukujesz czystą energię na własne potrzeby i obniżysz rachunki. W biurowej kuchni zainstaluj filtr wodny zamiast kupować wodę w butlach – to ograniczy plastik i koszty.
• Zaangażuj pracowników: Buduj kulturę ekologicznej odpowiedzialności w zespole. Organizuj dni tematyczne (np. „zielone piątki”), podczas których pracownicy mogą przynieść elektrośmieci do wspólnej zbiórki albo razem posadzić drzewo w okolicy firmy. Udział w lokalnych akcjach charytatywnych i ekologicznych (sprzątanie parków, zbiórka odzieży) poprawi morale zespołu i wzmocni wizerunek Twojej firmy jako odpowiedzialnej społecznie.

 Przydatne informacje – przepisy i punkty odbioru

Na koniec zebraliśmy ważne odnośniki i informacje praktyczne związane z gospodarowaniem odpadami w naszej okolicy:

• Podstawa prawna: Gospodarka odpadami komunalnymi w Polsce regulowana jest przez Ustawę o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity ogłoszony 21 maja 2025 r.). Ustawa ta nakłada na gminy obowiązek zorganizowania systemu odbioru i segregacji odpadów oraz określa obowiązki mieszkańców i przedsiębiorców w tym zakresie. Warto znać też Ustawę o Zużytym Sprzęcie Elektrycznym i Elektronicznym z 2015 r., która reguluje zasady postępowania z elektroodpadami (m.in. obowiązek sklepów do przyjmowania zużytego sprzętu).
• Lokalne przepisy: Każda gmina uchwala własny Regulamin utrzymania czystości i porządku, który uszczegóławia zasady segregacji, częstotliwość odbioru odpadów oraz np. limity przyjmowania odpadów w PSZOK. Dla miasta Maków Mazowiecki aktualny regulamin został ustanowiony uchwałą Rady Miejskiej. Z dokumentu tego dowiesz się m.in., jakie frakcje odpadów należy zbierać osobno, jakie są stawki opłat oraz kary za nieprzestrzeganie zasad. Regulaminy i uchwały znajdziesz na stronach urzędów gmin (BIP) lub bezpośrednio w urzędzie.
• PSZOK (Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych): To miejsce, gdzie nieodpłatnie oddasz wiele rodzajów odpadów, których nie powinno się wrzucać do domowych pojemników. Do PSZOK można zawieźć m.in. elektrośmieci, zużyte baterie, przeterminowane leki, chemikalia (farby, rozpuszczalniki), odpady zielone i bio, opony, tekstylia, a także wspomniane odpady budowlane (w ograniczonej ilości). Lokalny PSZOK dla mieszkańców Makowa Maz. znajduje się przy ul. Moniuszki 121 – czynny w piątki (10:00–17:00) i soboty (7:00–15:00). Informacje o adresach i godzinach otwarcia PSZOK-ów w poszczególnych gminach naszego regionu dostępne są na stronach internetowych tych gmin oraz pod telefonem urzędów. Pamiętaj, aby przed wizytą w PSZOK odpowiednio posegregować i zapakować odpady oraz zabrać dokument potwierdzający zamieszkanie (niektóre PSZOK-i wydają karty dostępu dla mieszkańców).
• Inne przydatne miejsca: Przeterminowane lub niepotrzebne leki oddaj w aptece – wiele aptek w naszym powiecie ma specjalne pojemniki na lekarstwa, które następnie są utylizowane bez szkody dla środowiska. Zużyte baterie i drobne akumulatory znajdziesz pojemniki w urzędach, szkołach lub sklepach AGD/RTV. Odzież używana – w Makowie i okolicznych miejscowościach stoją uliczne pojemniki (kontenery) na tekstylia, z których korzysta m.in. PCK; wrzucaj tam czyste, ale już niepotrzebne ubrania, buty czy pościel zamiast wyrzucać do śmieci zmieszanych.

Mamy nadzieję, że powyższe informacje pomogą Ci w codziennym ekologicznym działaniu. Razem tworzymy czysty świat każdego dnia! Pamiętaj – w razie wątpliwości zawsze możesz skontaktować się z nami lub zajrzeć do naszego poradnika. Działajmy wspólnie w myśl zasad zrównoważonego rozwoju, bo Ziemia to nasz wspólny dom 🌍. Dbajmy o niego dla obecnych i przyszłych pokoleń.